1992 – 1995: OVO SU NAJTUŽNIJA MJESTA U SARAJEVU

Masakr na Markalama

 

 

U toku opsade grada Sarajeva, na pijaci Markale su se desila dva masakra. Prvi se dogodio 5. februara 1994. godine kad je 68 ljudi poginulo,a dodatnih 144 ranjeno. Prvi masakr se dogodio između u poslijepodnevnim satima, kada je minobacački projektil kalibra 120 mm ispaljen sa srpskih položaja pao u prepunu gradsku tržnicu Markale.

 

 

“Tog dana, ja sam došao usput, svratio sam na pijacu da kupim nešto djeci, u tom momentu je granata pala. Poslije toga samo sam čuo jauke. Naveče sam se probudio u bolnici i samo se toga sjećam od tog dana”, izjavio je Hasan Banda, jedan od povrijeđenih u ovom masakru, na jednoj od obilježenih godišnjica.

 

 

“Zatekao sam prizor koji se stvarno čovjeku ureže u sjećanje za čitav život. Tu su bila tijela koja su bila na sve strane razbacana, ljudi su zaustavljali automobile, kamione, sve ono što je tada bilo u funkciji da bi ubacivali tijela”, rekao je Samir Fazlić koji se zatekao u blizini, nakon što je pala granata na Markale.

 

 

Drugi masakr se dogodio 28. augusta 1995. godine,kad su granate ubile 37 ljudi i ranile dodatnih 90, a koji je bio uzrok NATO-ve kampanje bombardiranja srpskih položaja koja bi dovela do Daytonskog mirovnog sporazuma i kraja rata u Bosni i Hercegovini.

 

 

Ovaj masakr se pamti kao jedan od najtežih zločina počinjenih nad građanima u opkoljenom Sarajevu. Prije toga, Markale su bile mjesto koje je mnogima značilo opstanak, jer su tokom opsade bile jedno od rijetkih mjesta gdje se mogla nabaviti hrana.

 


“Majka je krenula na pijacu da kupi namirnice za ramazan. Čim je zakoračila iz Tržnice, pala je granata i na mjestu je ubila. Bila je direktno u centru eksplozije”, rekla je Sarajka Amira Topčagić, koja je u ovom stravičnom masakru izgubila majku Halidu Cepić, na jednoj od obilježenih godišnjica.

 


Masakr na Dobrinji

 

Dobrinji je u toku rata bila mnogo puta bombardovana, tako da se tamo desilo nekoliko maskara koji su počinjeni nad civilima tokom rata u BiH u srpskoj kampanji granatiranja Sarajeva.

 

12. jula 1993. u ulici Hakije Turajlića 37 od minobacačke granate ispaljene sa srpskih položaja, u redu za vodu stradalo 14 civila, a 15 ih je ranjeno.

 

Tog tragičnog dana, čekajući u redu da natoče vodu sa bunara, od rasprskavajućeg dejstva minobacačke granate ispaljene sa srpskih položaja ubijeni su: Ljiljana Matić, Ibro Talić, Enisa Talić, Jasna Tvrtković, Stela Tvrtković, Rahima Mehonić, Sedajeta Mehonić, Nedžiba Mehonić, Ajdin Kirlić, Dragica Mićanović, Zoran Simić, Sulejman Selimović i Ilham Jelovac.

 

„Teško je prisjećati se onoga što se tada dogodilo. Kćerke su otišle po vodu, a supruga i ja smo htjeli da im pomognemo kada je pala granata. Bilo je strašno gledati raskomadana tijela i krv po asfaltu. Tu sliku nikada neću zaboraviti, ali mi je drago što postoji spomen – obilježje da se ovaj stravični zločin ne zaboravi“, kazao je Rasim Mehonić na jednoj od godišnjica od ovog masakra, koji je izgubio suprugu Rahimu i kćerke Nedžibu i Sedajetu u ovoj ulici.

 


Nakon toga počinjena su još dva masakra u redovima za vodu, kada su srpske snage granatama pogodile ljude koji su čekali da napune kanistere vodom s obzirom da je srpska vojska prethodno prekinula dotok vode.

 

Masakr na Alipašinom polju

 

Masakr na Trgu ZAVNOBiH-a je jedan od mnogobrojnih masakara nad građanima Sarajeva, kojeg je počinila srpska vojska tokom opsade Sarajeva, 9. novembra 1993. godine u kampanji granatiranja civilnih objekata u gradu. Tog dana od granate ispaljene sa srpskih položaja ubijena je učiteljica Fatima Gunić sa troje svojih učenika, Adis Mujalo, Vedad Mujkanović i Feđa Salkić u improvizovanoj školi na broju 18 na Trgu ZAVNOBiH-a u sarajevskom naselju Alipašino Polje. U masakru su također teže ili lakše ranjena još 23 učenika.

 


Mirza Huskić, koji se tragičnog dana 1993. godine zatekao u razredu, imao je sreću da preživi. Imao je tek devet godina, kada se desio masakr nad njegovim drugovima i učiteljicom.

 

„Bio sam u razredu tog trenutka, kada je granata pala, teško sam ranjen, ali imao sam sreću da preživim“,ispričao je Mirza na obilježavanju jedne od godišnjica ovog masakra.

 

Danas se škola koja se prije rata zvala 1. Maj, a nalazi se na Alipašinu (B faza) nosi naziv Fatima Gunić po učiteljici koja je ubijena sa svojim učenicima tokom školskog časa. Nedaleko od škole, istog dana poginulo je još pet osoba, a ranjene su 42.ž

 

Most Suade Dilberović i Olge Sučić

 

Most Suade i Olge ili Vrbanja most je naziv za most u Sarajevu preko rijeke Miljacke Ime je dobio po Suadi Dilberović i Olgi Sučić, prvim sarajevskim žrtvama rata u Bosni i Hercegovini, koje su poginule 5. aprila 1992 na tadašnjem Vrbanja mostu, od strane srpskih snajperista.

 


Suada Dilberović je bila studentica medicine Sarajevskog Univerziteta porijeklom iz Dubrovnika. Suada je prva žrtva opsade Sarajeva i smatra se prvom žrtvom rata u Bosni i Hercegovini od 1992 – 1995. godine. Suada je bila protiv podjele grada, protiv sukoba i izašla je da pruži svoju podršku slobodi. Dala je svoj život za slobodu i ta mlada žena pokazala je ljudskost, kao Dubrovčanka, kao uzoran student i kao veoma uspješan budući zdravstveni radnik.

 

U martu 1992. godine u Sarajevu je došlo do sukoba između pripadnika Srpske Demokratske Stranke (SDS) i policajaca pod kontrolom vlade Bosne i Hercegovine kad su Srbi na Grbavici i Vracama postavili barikade. 5. aprila 1992. godine održale su se demonstracije za mir. Pripadnici SDS-a su pucali sa krova hotela Holliday Inn u demonstrante i ubili Suadu Dilberović. Most je prvobitno preimenovan u “Most Suade Dilberović” da bi poslije bio preimenovan u “Most Suade i Olge”. Danas se na mostu nalazi spomen ploča u sjećanje na ove dvije nevine žrtve na kojoj piše “Kap moje krvi poteče i Bosna ne presuši”.

 


Napadom na građane Sarajeva i smrću Suade i Olge počela je opsada Sarajeva koja je trajala 44 mjeseca ili ukupno 1.425 dana, što je najduža opsada jednog grada u modernoj historiji. Tokom opsade ubijeno je 11.541 građanin Sarajeva, od čega 1.601 dijete.

 

Spomen obilježje ubijenoj djeci opkoljenog Sarajeva

 

U Sarajevu je tokom opsade ubijeno više od 1000 djece. Ubijana su u kućama, školama, na igralištima, u majčinom krilu. Najmlađe žrtve opsade bile su bebe stare samo nekoliko sati ubijene u granatiranju sarajevskog porodilišta Zehra Mujdović 25 maja 1992. godine. Simbolika ovog obilježja je zastrašujuća. Veći dio koji se naginje prema manjem predstavlja majku koja pokušava zaštiti dijete. U bronzani prsten utisnuta su stopala braće, sestara ili najbližih rođaka ubijenih sarajevskih mališana.

 


Broj od 1.600 djece, čija su imena ispisana na spomen-obilježju u Velikom parku nije konačan.

 

Masakr u Ferhadiji

 

Masakr u Ferhadiji ili Masakr u Ulici Vase Miskina je jedan od najstrašnijih zločina u historiji Sarajeva, kojeg su počinili pripadnici Vojske Republike Srpske 27. maja 1992. godine nad civilima koji su čekali u redu za hljeb u Ulici Vase Miskina. Srpske snage su ispalile tri granate iz pravca Borija i usmrtile 26, a ranile 108 građana Sarajeva. Cijela ulica, tadašnja Vase Miskina bila je prekrivena krvlju. Od 26 smrtno stradalih, stradalo je i nekoliko djece.

 

 

“Taj dan sam krenula na posao, radila sam u Vodovodu i odjednom sam vidjela haos. Kažu, prodaje se hljeb.
Stala sam u red i to me je spasilo. Zapucalo je, nastao je mrak, bilo je užasno. Osjetila sam tople udare u leđa. Kad se slegla prašina, vidjela sam sliku koju nikada neću zaboraviti. Curica od pet-šest godina je ležala ispred mene i trzala glavom, a onda je prestala i umrla. To mi je uvijek pred očima. Ustala sam i vidjela da krvarim, tada sam pala”, rekla je kroz suze Sanja Hafizović, jedna od ranjenih Sarajki u ovom masakru.

 

SOURCE/Kokodix.com

(694)

1992 – 1995: OVO SU NAJTUŽNIJA MJESTA U SARAJEVU

About The Author
-